początekBłogosławiony Stanisław z Bydgoszczy
W karmelitańskich źródłach znajdują się różne dane dotyczące Stanisława z Bydgoszczy.
Jednym z nich jest księga mówiąca o historii Zakonu napisana przez Jana Baptistę
de Lezana, Annales Sacri Prophetici et Eliani Ordinis Beatae Virginis Mariae
de Monte Carmeli, Rzym 1656 (t. IV, s. 791), w której krótko skreślone jest
życie błogosławionego oraz jego misja. Miał pochodzić z rodziny mieszczańskiej
z Poznania. Wstąpił do Zakonu karmelitów w Bydgoszczy (fundowanego przed 1399).
Zasłynął jako wspaniały kaznodzieja, a później został wysłany jako misjonarz
do Prus. Nawrócił wielu na chrześcijaństwo nie tylko swoimi naukami, ale i przykładem
życia. Wywołał przez to nienawiść pogańskich kapłanów, którzy postanowili go
zamordować. Ciało błogosławionego pochowali z wielką czcią nowonawróceni, a
później przesłali je w 2 maja 1420 r. do kościoła karmelitów w Bydgoszczy.
Wśród badaczy jest wiele pytań odnoszących się do Stanisława. Dotyczą one różnych
kwestii, od zagadnień jego przynależności do Zakonu (będące jedynie nawiązaniem
do miejsca jego domniemanego pochówku), poprzez przyczyny śmierci (skrytobójcze
zabójstwo przez mieszczanina, którego potępił za cudzołóstwo), a w przypadku
śmierci za wiarę pytanie o osoby, które ją zadali (poganie czy heretycy - husyci),
aż nawet po, podnoszone przez samych karmelitów z XVII wieku, kwestie jego istnienia.
Kościół karmelitów w Bydgoszczy został rozebrany w 1822 roku, a na jego miejscu
powstał teatr miejski. Wystrój kościoła przeniesiono do fary bydgoskiej. Tamtejsze
rokokowe stalle w prezbiterium przedstawiają świętych Zakonu, zaś na barokowej
ambonie namalowana jest postać o. Stanisława z podpisem: "B. Stanislaus
Carmelita Posnan, Oriund. Concionat. 8 mart. Bidgost. AD 1420". Co się
stało z doczesnymi szczątkami błogosławionego Stanisława, nie wiadomo. Grobu
błogosławionego nie potrafiono wskazać już na początku XVII wieku, stąd przypuszczenie,
iż przed wyburzeniem kościoła nie przeniesiono go do fary. W 1910 roku na miejscu
kościoła postawiono pomnik Łuczniczki. Wówczas natrafiono na groby karmelitów,
których szczątki przeniesiono w skrzyniach na cmentarz Nowofarny. Być może właśnie
wśród nich znajdują się prochy Stanisława.
W krużgankach dawnego klasztoru Karmelitów w Kcyni (1612-1835) znajdowała się
figura zakonnika, u którego stóp dwa aniołki trzymały owalną tablicę z napisem
łacińskim: "Błogosławiony Stanisław został przebity mieczem w Bydgoszczy
w 1412[!] r." Według niektórych zapisek figura ta została oddana przez
proboszcza do Domu Księży Emerytów w Wągrowcu.
Prócz karmelitańskich źródeł, również inni autorzy wspominają o błogosławionym
Stanisławie.
W 1601 roku Krzysztof Warszewicki w dziełku pt. Reges, Sancti, Bellatores, Scriptores
Poloni (Rzym, 1601) wymienia bł. Stanisława (B. Stanislaus Ord. Carmelitarum),
natomiast Marcin Baronius w dziełku poświęconym bł. Stanisławowi Kazimierczykowi,
kanonikowi laterańskiemu (Vita Gesta, et miracula Beati Stanislai Poloni
, Kraków
1609) wymienia na końcu innych świętych polskich o tym imieniu. Czytamy tam:
Beatus Stanislaus Posnaniensis Ordinis Carmelitarum, verbi Dei concionator ferventissimus,
in Prussia pro Fide Christi ab Idolatris gladiis est confossus, Bydgostie in
Cuiavia apud Fratres sui ordinis est sepultus, Anno Domini 1420, Iunii die 2.
Szczegółowy życiorys bł. Stanisława zamieściła Patrycja Gąsiorowska, Stanisław
zwany Bydgosta z Poznania, [w:] PSB XLII, z. 172, s. 71-72.
początek