Loca(26) autem habere poteritis in eremis, vel ubi vobis donata fuerint(27) ad vestrae religionis(28) observantiam apta et commoda,(29) secundum quod Priori et fratribus videbitur expedire.

Miejsca zamieszkania(26) możecie organizować nie tylko na terenach oddalonych od skupisk ludzkich, ale także na tych, które zostaną wam ofiarowane.(27) Mają być jednak stosowne i odpowiednie(29) do waszego sposobu życia.(28) Decyzję w tej kwestii podejmie Przeor po uzgodnieniu jej z braćmi.

26/ Reguła rozróżnia następujące terminy: cela (cellula, rozdz. 3, 6, 7, 10), miejsce zamieszkania (locum, rozdz. 2, 3, 5, 6) i dom (domus, rozdz. 13). Miejsce zamieszkania sugeruje kilka oddzielnych pustelni skupionych blisko siebie i otoczonych ogrodzeniem (lub bez ogrodzenia). Dom wskazuje wyraźnie na klasztor. Fragment mówiący o miejscach zamieszkania jest dodatkiem Innocentego IV z 1247 r.

27/ Ten dodatek wyjaśnia kwestię miejsc dla nowych fundacji karmelitańskich w Europie, zezwalając braciom na osiedlanie się nie tylko w miejscach odludnych ale również w miastach. Jeszcze przed oficjalną rewizją Reguły (1 październik 1247 r.) ten problem był poruszany w liście polecającym Innocentego IV (Paganorum incursus z 27 lipca 1247). Papież zwraca się w nim do biskupów z poleceniem, aby przyjęli do swoich diecezji Braci Pustelników z Góry Karmel. List podkreśla również, że życie prowadzone przez Karmelitów może wyjść naprzeciw potrzebom lokalnych wspólnot ludzi świeckich. Tę myśl podejmuje następny list Innocentego IV (Ex patre dilectorum z 13 stycznia 1252 r.).

Dodatek do rozdziału 2 pozwolił na zmianę stylu życia: pustelnicy-żyjący-we-wspólnocie opuszczają odludne miejsca i wchodzą do szybko rozwijających się XIII-wiecznych miast (tak jak pozostałe zakony żebrzące). Był on jakby kluczem, który umożliwił transformację eremickiej wspólnoty z Góry Karmel w eremicką wspólnotę w stylu mendicantes, przystosowaną do życia w środowiskach miejskich.

28/ Słowo religio jest synonimem terminów: religiose vitae, propositum (Prolog) oraz conversationis vestrae (zakończenie Reguły) i oznacza życie poświęcone lub religijny sposób życia (przyp. 13, 18, 88).

29/ Przymiotnik commodus (odpowiedni, sprzyjający, stosowny do okoliczności) pojawia się w Regule czterokrotnie: w odniesieniu do nowych fundacji (commoda, rozdz. 2), w odniesieniu do wspólnego refektarza (commode, rozdz. 4) i w odniesieniu do oratorium (commodius i commode, rozdz. 10).

W tekstach prawniczych commodus odnosi się do rozsądnych motywów, które zwalniają daną osobę od zachowywania jakiegoś prawa. Jest rzeczą interesującą, że Reguła używa tego słowa jedynie w odniesieniu do miejsc: miejsce fundacji, wspólny refektarz i wspólne oratorium. Przypuszczalnie prawodawca stara się zabezpieczyć sprawę wyboru terenu dla tak ważnych miejsc w życiu wspólnoty przed wpływem pojedynczych i osobistych pragnień (wydaje mi się; jeżeli będzie mi to odpowiadać). Wybierając miejsce na nową fundację, wspólnota powinna kierować się obiektywnymi i rozsądnymi kryteriami, jak np. położeniem (situs, rozdz. 3). W interesującym nas rozdziale 2 commoda wskazuje na miejsce, które powinno stworzyć odpowiednie warunki do organizowania życia religijnego, to znaczy istnienia odpowiedniej ilości pustelni lub pokoi (cellulae, rozdz. 3 i 7) oraz wspólnych pomieszczeń (refektarz, rozdz. 4 i oratorium, rozdz. 10).

Powrót do Reguły

początek