Formuła życia jest wielopłaszczyznowa, dlatego nakreślenie właściwej atmosfery, w której funkcjonowała, wymaga uświadomienia sobie następujących faktów:
a/ Formuła życia próbuje oddać w słowach ideał eremickiego ducha, którym pustelnicy z Góry Karmel żyli po przybyciu do Palestyny. Była to ich własna droga, którą wybrali i w której tworzeniu nie korzystali z gotowych modeli dostarczanych przez klasyczne reguły. Liczne kryzysy, którym Zakon musiał stawić czoła starając się dostosować do nowych warunków panujących w Europie, świadczą, jak poważnie bracia podchodzili do tego wyboru. Dylemat do rozwiązania był istotnie trudny: albo zaakceptować jedną z klasycznych reguł, a wówczas przyszłość Karmelu byłaby kanonicznie zabezpieczona, albo być wiernym formule życia, co oznaczało brak prawnego oparcia. Karmelici z determinacją trwali przy formule życia, która ostatecznie i tak została uznana za regułę (przyp. 19). Ta postawa świadczy o tym, jak wysoko cenili sobie wartości przez nią prezentowane. Po okresie akomodacji do nowych, europejskich warunków, formuła życia oddaje ideał, który możemy określić jako pustelniczo-żebracze-życie-we-wspólnocie.
b/ Troska o duchowe dziedzictwo formuły życia została potwierdzona w konfrontacji ze społeczno-religijnymi zmianami wiodącymi do powstania zakonów żebrzących. W obliczu nowej rzeczywistości Karmelici dokonali zmian w swojej formule (1247), które jednak w niczym nie zaszkodziły jej pierwotnemu duchowi.
c/ Dostosowywanie reguł do potrzeb czasu poprzez reinterpretację, która nie zmienia ich oryginalnego przesłania, jest charakterystyczną cechą średniowiecznej mentalności. Podobnie traktowano księgi Pisama Świętego, czytając je nie według litery, ale według ducha. Innymi słowy, konkretny fragment otrzymywał praktyczną interpretację opartą o doświadczenia codziennego życia, dokładnie tak, jak czynili to Ojcowie Kościoła.