Faciendum est vobis aliquid operis, ut semper vos diabolus inveniat occupatos, ne ex otiositate vestra aliquem intrandi aditum ad animas vestras valeat invenire.(65) Habetis in hoc beati Pauli Apostoli magisterium pariter et exemplum, in cuius ore Christus loquebatur, qui positus est et datus a Deo praedicator et doctor gentium in fide et veritate;(66) quem si secuti fueritis, non poteritis aberrare. In labore, inquit, et fatigatione fuimus inter vos, nocte ac die operantes, ne quem vestrum gravaremus, non quasi nos non habeamus potestatem, sed ut nosmetipsos formam daremus vobis ad imitandum nos. Nam, cum essemus apud vos, hoc denuntiabamus vobis, quoniam si quis non vult operari non manducet. Audivimus enim inter vos quosdam ambulantes inquiete, nihil operantes. Iis autem qui eiusmodi sunt denuntiamus et obsecramus in Domino Jesu Christo, ut cum silentio operantes suum panem manducent.(67) Haec via sancta est et bona; ambulate in ea.(68)

Powinniście ustawicznie wykonywać jakąś pracę, aby szatan znajdował was zawsze zajętych i nie miał przystępu do waszych dusz wskutek waszej bezczynności.(65) Przykład i pouczenie macie w osobie św. Pawła, którego ustami przemawiał Chrystus. Tenże Apostoł został wybrany przez Boga na głosiciela Ewangelii i nauczyciela pogan w wierze i prawdzie.(66) Jeżeli więc pójdziecie za jego wskazaniami, nie pobłądzicie. Pisze on: w trudzie i zmęczeniu byliśmy pośród was, pracując we dnie i w nocy, aby dla nikogo z was nie być ciężarem. Nie jakobyśmy nie mieli do tego prawa, lecz po to, aby dać wam samych siebie za przykład do naśladowania. Albowiem gdy byliśmy u was, nakazywaliśmy wam tak: kto nie chce pracować, niech też nie je. Słyszymy bowiem, że niektórzy wśród was postępują wbrew porządkowi: wcale nie pracują, lecz zajmują się rzeczami niepotrzebnymi. Tym przeto nakazujemy i napominamy ich w Panu Jezusie Chrystusie, aby pracując ze spokojem, własny chleb jedli.(67) To jest dobra i święta droga, idźcie nią.(68)

65/ Po opisaniu duchowej zbroi zakonnika Reguła przechodzi do określenia miejsca, w którym dokonuje się walka z mocami Zła. Nie jest to bliżej nieokreślona przestrzeń, ale konkretne życie wypełnione pracą. Osoba zakonna zawsze powinna być zaangażowana w pracę. Tekst Reguły dobitnie podkreśla, że nie chodzi tutaj o wykonanie czegoś raz na jakiś czas, ale o stałe zajęcie. Niezależnie od tego, kiedy przyjdzie pokusa, zawsze ma zastać zakonnika przy jakimś zajęciu. Taka postawa sprzeciwia się bezczynności i próżniactwu (otiositas). Otiositas użyte tutaj przez Alberta jest charakterystycznym elementem duchowości eremickiej; jest największym niebezpieczeństwem, ponieważ prowadzi do acedia - apatii oraz zamarcia powołania. Bezczynność i próżniactwo idą krok w krok z nadmierną gadatliwością (loquacitas). Albert ilustruje ten fakt odwołując się do 2 Tes 3,6-12 (przyp. 79-80). Jest to jakby standartowy tekst używany przez reguły, statuty i traktaty w odniesieniu do pracy (Kasjan, Institutiones 1,10,7-8; św. Augustyn, De opere monachorum PL 40:547-582).

Pisząc do Tesaloniczan, Paweł ma na myśli pracę ręczną. Tym samym torem podąża interpretacja św. Augustyna. Możemy przypuszczać, że praca pustelników na Górze Karmel w przeważającej części także była pracą ręczną. Powyższy fragment Reguły sugeruje jednak szersze rozumienie słowa praca. Jest ona stanem zaangażowania, stanem przeciwnym bezczynności, dlatego oprócz czynności fizycznych równie dobrze może wskazywać na zajęcia o charakterze duchowym: czytanie, rozmyślanie, modlitwa. Mikołaj Francuz tak właśnie rozumie pracę w Ignea sagitta (przyp. 8).

Po osiedleniu się Karmelitów w Europie termin praca uzyskał jeszcze szersze znaczenie, ponieważ Zakon zaangażował się w dzieło głoszenia Ewangelii.

66/ Aluzja do 1 Tm 2,7.

67/ Aluzja do 2 Tes 3,8-12. Do wspólnoty chrześcijan w Tesalonice wkradł się niepokój wywołany przez widzenia, mowy i listy, które głosiły, że powtórne przyjście Jezusa jest bliskie (2,1-2). W konsekwencji brak roztropności doprowadził niektórych braci do porzucenia pracy, ponieważ czas był bliski. Paweł stara się przywrócić tych ludzi wspólnocie, nakazując im, aby pracowali ze spokojem i własny chleb jedli (3,12).

68/ Aluzja do Iz 30,21. Izajasz staje w opozycji do krótkowzrocznych polityków izraelskich, którzy około 700 r. przed Chrystusem uwikłali się w wątpliwy alians z Egiptem przeciw Asyrii (30,1), zapominając, że prawdziwe i skuteczne oparcie w trudnościach pochodzi od Jahwe (30,2). Pokładając nadzieję w Egipcie, przywódcy narodu izraelskiego opowiedzieli się za iluzją (30,3-7) i obrali niewłaściwą drogę. Jedynie Jahwe może wskazać prawdziwą drogę: To jest droga, idźcie nią (30,21).

Powrót do Reguły

początek