Arcybractwo Szkaplerza Świętego

Oficjalnie powstanie Arcybractwa Szkaplerza św. przy kościele OO. Karmelitów w Krakowie przypada na rok 1569. Nie zachowały się wprawdzie wcześniejsze dokumenty odnoszące się do Arcybractwa Szkaplerznego w Krakowie. Wydaje się jednak, że już w niedługim czasie po założeniu klasztoru powstało również Bractwo Szkaplerza św.  Luźne wzmianki, nie zawsze historycznie udokumentowane, chciałyby widzieć początki Bractwa już w ostatnich latach XIV wieku. Przykładem może być obraz znajdujący się w klasztorze karmelitów w Krakowie „Na Piasku” przedstawiający króla Władysława Jagiełłę odzianego szkaplerzem karmelitańskim. J. Pękalski podaje, że Bractwo to miało istnieć już w 1393 roku. Chociaż jest to zupełnie niemożliwe, ze względu na to iż Bractwo nie mogło istnieć przed przybyciem karmelitów do Krakowa, to jednak wszystkie te wzmianki zdają się sugerować, że początków Bractwa należy szukać o wiele wcześniej, niż w roku 1569. Data ta została podana przez Jana Rogalskiego, który z kolei zaczerpnął ją od J. Mączyńskiego z jego dzieła: „Pamiątki z Krakowa”. Okazuje się jednak iż Rogalski źle zinterpretował J. Mączyńskiego, gdyż ten pisze, iż Bractwo w tym roku zostało założone, a tylko zostało odnowione. Zdaje się to zakładać iż Bractwo istniało już wcześniej. Niestety obydwa źródła nie posiadaj potwierdzenia historycznego. Najcenniejszą wzmiankę jaką posiadamy dotyczącą Bractwa zawiera inwentarz augustiański. Według niego Bractwo Szkaplerzne istniało już w 1502 roku. Jeżeli przy tym wszystkim uwzględni się fakt, iż do połowy XVII w., w Krakowie powstało 14 bractw, wydaje się rzeczy niemożliwe, by jednym z ostatnich było Bractwo Szkaplerza św. przy kościele OO. Karmelitów, który jako pierwszy w Europie nosił tytuł Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny. Sprawą do wyjaśnienia pozostaje jeszcze tytuł. Jak wiadomo stowarzyszenia dzieliły się na Bractwa czyli konfraternie i arcybractwa czyli archikonfraternie. Arcybractwo różniło się tym, że posiadało przywilej zakładania innych bractw lub afiliowania do już istniejących. Tytuł ten mógł być również honorowy bez skutków prawnych. W naszym przypadku trudno ustalić, kiedy Bractwo uzyskało tytuł arcybractwa i czy był on tylko tytułem honorowym. W dokumentach wcześniejszych występuje tytuł konfraternia, w dokumentach z wieku XVII nazwa archikonfraterni. Odradzające się Bractwo nosi w oficjalnych księgach brackich nazwę „Arcybractwa Szkaplerza świętego” .

początek